Jurgów

Jurgów położony jest na prawym brzegu rzeki Białki, na Pogórzu Spisko-Gubałowskim, na północno-zachodnim Spiszu. Od podhalańskich wsi : Brzegów i Bukowiny Tatrzańskiej oddziela go rzeka Białka, dawniej znana pod nazwą Bela, stanowiąca do roku 1920 i w okresie II wojny światowej granicę państwa. 3 km na południe od Jurgowa Białkę wydatnie zasila Jaworowy Potok (Jaworinka), która naprzeciw Polany Pod Okólne - na wysokości 804 m - kończy swój 19,3 kilometrowy, bystry bieg źródła w Jaworowej Dolinie na wysokości 2250 m- wpadając tu do Białki. Jaworinka, będąca prawym dopływem Białki i największym jej dopływem w ogóle, stanowi na przestrzeni około jednego kilometra granicę polsko-słowacką. od południowej strony Jurgowa do Białki wpada Suchy Potok (Klarówka)- w kierunku granicy państwa znajduje się już tylko dawny budynek straży granicznej, szałasy pasterskie na Polanie Pod Okólne oraz trzy małe zabudowania w miejscu dawnego przejścia granicznego, od północy Jurgowczyk.

Dawna gmina Jurgów obejmowała Tatry Jaworzyńskie i na ich obszarze obecni byli głównie jurgowianie, którzy od dawna uprawiali pasterstwo, myślistwo i pracowali w lesie. Toteż nazwy geograficzne w Tatrach Jaworzyńskich są w znacznej części albo wprost ludowego pochodzenia jurgowskiego, albo nawiązują do tej dawnej działalności jurgowian. Ograniczając się tu do nazw geograficznych, które wywodzą się z jurgowskich nazw osobowych, mamy na tym terenie następujące:

  • Bandykówka - Bandykowie
  • Bartkowa Polana (koło Chowańcowej Polany) - Bartkowie
  • Bartkowa Polana (na wsch. od Podspadów): zob. Gałajdowa Polana
  • Bartosia Polana: zob. Gombosia Polana
  • Binkowa Polana - Binkowie, Scepani i Rusnacy
  • Bombówka
  • Bryjowa Polana (koło Grocholowej Polany) - Bryjowie
  • Bryjowa Polana (koło Kacwinki) - Bryjowie
  • Chowańcowa Polana, Niźnia i Wyśnia - Chowańcowie
  • Cikowska Polana - Cikowscy
  • Cyrla - Soliscanie
  • Cyrlisko Nad Cyrlóm - Soliscanie
  • Fatrowa Polana - Fatrowie
  • Gałajdówka lub Gałajdowa Polana (na wsch. od Podspadów), też Kalatowa Polana lub Bartkowa Polana - Gałajdzi
  • Gogolowa Polana - Gogolowie
  • Goliasowa Polana
  • Goluska - Soliscanie
  • Gombosia Polana lub Bartosia Polana (na wsch. od Podspadów)
  • Grocholowa Polana - Grocholowie
  • Hopciowa Polana - Hopciowie
  • Iwanowa Polana
  • Jyndreckowa Polana - Jyndreckowie
  • Kacwinka lub Kacwińska Polana - Rzepiszczanie
  • Kalatowa Polana - zob. Gałajdowa Polana
  • Kasina Polana - Kasiowie
  • Kasprowa Polana
  • Kiéciówka lub Kyciówka - Rzepiszczanie
  • Kiéciówka Niźnia - Rzepiszczanie
  • Kobylarki - Symciowie
  • Kobyle Niźnie i Wyśnie
  • Krupówki Niźnia i Wyśnia - Rzepiszczanie
  • Kubalowa Polana (nad Białką) - Kubalowie
  • Łysa Polana (nad wsch. brzegiem Białki) - Rusnacy
  • Maćkowa Polana - Ganobowie
  • Michalickowa Polana - Michalickowie
  • Michałcyna Polana (na pn. od Podspadów) - Michałkowie
  • Madejowa Polana - Soliscanie
  • Mynarska Polana (Młynarska Polana) - Mynorze (Młynarze)
  • Solisko - Soliscanie
  • Suchy Wierch (polana) - Soliscanie
  • Tyborowa Polana - Tyborowie
  • Walkowa Polana
  • Wojtasia Polana lub Wojtasowa Polana - Dziedzicowie
  • Wojtyckowa Polana lub Wojteckowa Polana - Wojtycki
  • Wydrówki - Rzepiszczanie

Z tych nazw w Tatrach Jaworzyńskich nie wszystkie są wprost pochodzenia ludowego, choć oparte są na jurgowskich ludowych nazwiskach, przezwiskach czy imionach. W latach trzydziestych XX wieku taternicy polscy utworzyli dwie nazwy dla upamiętnienia Jurgowian wieloletnich i ostatnich pasterzy w Dolinie Białej Wody na Polanie pod Wysokom. Były to : Jurgowska Przełęcz i Jurgowski Wrótka. W rejonie Zadniego Gerlachu Jurgów upamiętniają tak nazwy słowackie jak i polskie: Jurgovska Strbina Nizna (Jurgowska Szczerbina Niżna), Jurgowska Strbina Vysna (Jurgowska Szczerbina Wyżna) oraz Jurgowskie Zruby (Jurgowskie Czuby).